(communicatieleer, taalkunde)
Communicatie over communicatie. Verbale (mondelinge en - minder gebruikelijk - schriftelijke) en nonverbale informatieoverdracht die niet zozeer de inhoud van de boodschap betreft als wel de vorm of de betrekkingaspecten ervan. Metacommunicatie kan wederzijds begrip doen ontstaan of verbeteren en bedoelingen of gevoelens verhelderen mits die op het juiste moment en met de juiste intentie plaatsvindt.
In het vuur van een gesprek of overleg kan metacommunicatie (mededelingen die niet rechtstreeks gaan over het gespreksonderwerp) als frustrerend worden ervaren. Deelnemers die inhoudelijk niets bij te dragen hebben maar wel geluid willen geven wenden zich vaak tot meta-boodschappen: ze zeggen iets relativerends over hoe de ander iets brengt, waarom een onderwerp al dan niet (op de gesignaleerde wijze) zou moeten worden besproken of over het taalgebruik van de ander.
'Goede vraag...' is een vorm van metacommunicatie, net als het benoemen van vormaspecten: 'niet allemaal door elkaar praten'.
'Meta' vereist/veronderstelt een 'ander/hoger platform' van waaruit de metacommunicerende deelnemer de communicatie of een proces beschouwt. Als dat platform niet wordt gedeeld met de ander levert dat wrevel op en kan het de interactie frustreren.
Let dus op: in normale, functionele communicatie tussen veiligheidskundigen en operationele werknemers wordt metacommunicatie zelden als productief en positief ervaren.
