(scheepvaart, procestechniek, warmtetechniek)
Plotselinge krachtige drukverandering in een stoomleiding, drukstoot. Ook: stoomlekkage.
Stoomslag ontstaat doordat verzadigde stoom (in een leiding) condenseert tot water. Dat water verzamelt zich op een laag punt (leidingzak). Zodra zich genoeg water heeft verzameld, zal het een prop vormen die door de stoom wordt opgestuwd. Dat snelbewegende water botst onherroepelijk ergens tegen een klep, vernauwing of (haakse) bocht, waar het met een klap tegenaan botst. Stoomslag kan daardoor drukpieken veroorzaken die groter zijn dan de ontwerpdruk van een installatie en leiden tot leidingbreuk. Ontsnappende stoom verdringt lucht en kan huid en longen doen verbranden.
Remedie (technisch):
- condensafvoer in het systeem met condenspotten en retourleidingen naar het vat;
- voldoende afschot waardoor condens afloopt;
(tijdens bedrijf:)
- langzaam opwarmen systeem
- kleppen langzaam/gemoedelijk openen
In vloeistofleidingen zijn vergelijkbare effecten mogelijk bij plotseling afsluiten van een klep waardoor een massa vloeistof eensklaps wordt stilgezet. Door de massatraagheid 'slaan' leidingen vooral in haakse bochten in hun beugels en treden er piekdrukken op. Dat wordt soms 'waterslag' genoemd.
Zie https://deveiligheidskundige.nl/actueel/meer-aandacht-voor-risicos-van-stoomslag-op-schepen
