Aannemers niet schuldig aan dood lassers

Twee Duitse aannemers zijn op 13 juni vrijgesproken van schuld aan een arbeidsongeval dat twee levens heeft geëist. Dat gebeurde in 2011, op het terrein van kunstmestfabriek Yara in het Zeeuwse Sluiskil. Bij het ongeluk kwamen twee Bosnische lassers om het leven. Een van hen begaf zich in een tank waaruit alle zuurstof was verdreven, met behulp van formeergas. Hij raakte bedwelmd. Zijn collega probeerde hem te redden en onderging hetzelfde lot. Toen de twee werden aangetroffen was het te laat. De lassers werkten via het Bosnische bedrijf RMLH. Dat was onderaannemer van Hertel, dat op zijn beurt weer onderaannemer was van hoofdaannemer Uhde.

Het OM besloot vervolging in te stellen tegen Hertel en Uhde en eiste tegen elk van hen een boete van 200 duizend euro. Daarvoor zag het twee redenen. De mannen waren voor hun veiligheidsinstructies afhankelijk van Uhde en Hertel. Ze kregen die in het Duits, een taal die ze onvoldoende beheersten. Daarnaast stelde het OM dat de veiligheidskundigen van Uhde en Hertel hadden nagelaten om risico's in kaart te brengen. Vanwege deze twee omstandigheden moeten de dodelijke ongevallen de aannemers aangerekend worden, vindt het OM.
De rechtbank Zeeland-West-Brabant is het daarmee niet eens. Volgens berichten in Zeeuwse media (de tekst van de uitspraak was bij het online gaan van deze nieuwsbrief nog niet gepubliceerd) oordeelde de rechtbank dat de aangeklaagde bedrijven niet konden weten dat de lassers de tank in zouden gaan; ze hadden daar geen reden voor.
Onbekend is nog of het OM in hoger beroep gaat. Een reden daarvoor zou, op het eerste gezicht, kunnen zijn dat de Middelburgse rechter de zorgplicht van werkgevers wel erg beperkt lijkt uit te leggen. Veel bedrijven doen uit eigen beweging méér om werkers te beschermen dan hier kennelijk is gebeurd.

Meer incidenten
Yara zelf stond hier niet terecht. Toch kan niet onvermeld blijven dat dit de afgelopen tijd meerdere keren het geval is geweest. Eerder dit jaar stond het bedrijf voor de Middelburgse rechter wegens diverse gebeurtenissen tussen 2012 en 2014. Daarbij viel op dat het bedrijf zich onheus bejegend achtte door justitie, dat incidenten zou 'opblazen'. Het ernstigste geval betrof een ingeleende medewerker die in 2013 brandwonden opliep toen hete ammoniaksmelt uit een vat was gespat waar hij net langsliep (hij had er niets te zoeken, maar nam een sluiproute die vaker werd gebruikt). Het OM vond dat een incident waarvoor het bedrijf een boete van 75 duizend euro verdiende, mede omdat Yara een BRZO-bedrijf is. Yara's veiligheidsdeskundige Laurent Verschuere noemde het "een huis-, tuin- en keukenongeval dat goed is afgehandeld." Volgens berichtgeving in de Provinciale Zeeuwse Courant (de uitspraak is niet te vinden op rechtspraak.nl) overwoog de Middelburgse rechtbank toen onder meer dat ammoniaksmelt niet op een lijst van 'BRZO-stoffen' staat en om die reden geen zwaar ongeval kan veroorzaken.
In een andere zaak noemde Yara's veiligheidsman het "lastig te accepteren" dat zijn bedrijf werd vervolgd om lozingen die het zelf had gemeld. De rechter legde een boete op. Eveneens dit jaar werd Yara in hoger beroep door de Raad van State veroordeeld voor het verstrekken van onjuiste informatie over de uitstoot van broeikasgassen. De Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) had hiervoor een boete opgelegd van 40 duizend euro.