Aantal stalbranden blijft hoog
Nederland telde in 2025 in totaal 41 stalbranden. Bij elf incidenten stierven grote aantallen dieren; in totaal kwamen meer dan 60.000 dieren om. Ondanks maatregelen van verzekeraars, boeren en overheid is het niet gelukt het aantal dodelijke stalbranden fors terug te dringen.
In 2020 waren er 54 stalbranden en werd het doel uitgesproken om het aantal dodelijke stalbranden te halveren. Dat is tot nu toe niet gehaald. Het Verbond van Verzekeraars noemt problemen met elektrische installaties als belangrijke oorzaak, onder meer door uitbreidingen in stallen en nieuwe toepassingen rond de energietransitie, zoals zonnepanelen. Ook werkzaamheden in en rond stallen, bijvoorbeeld lassen en slijpen, kunnen brand veroorzaken.
Volgens woordvoerder Elias van Hees van het Verbond van Verzekeraars zouden strengere en verplichte keuringen van elektra en brandveiligheid kunnen helpen. Hij pleit voor duidelijke wetgeving, zodat bedrijven dezelfde veiligheidsnormen moeten naleven en het bewustzijn over risico’s toeneemt.
LTO Nederland noemt een stalbrand zeldzaam per individueel bedrijf, maar zeer ingrijpend. ‘Wat wij horen is dat het heel heftig is’, zegt LTO-bestuurder Kostijn van Ginkel. Keuring van elektrische installaties is volgens hem ook een belangrijke preventieve maatregel, vooral in stallen met veel dieren. Verzekeraars verplichten zulke controles steeds vaker; het ministerie overweegt wetgeving, maar LTO wijst erop dat dit ook via bestaande kwaliteitssystemen kan en waarschuwt voor extra kosten. Volgens Van Ginkel zijn maatregelen om dieren bij brand te laten ontsnappen of sneller te evacueren omdat ‘dieren vaak niet de neiging hebben om zelf te vluchten’ beperkt effectief.
Varkenshouder Evert Hendrikx uit Lottum zegt dat ‘nul branden’ niet realistisch is en dat de nadruk daarom moet liggen op het verkleinen van de schade. Op zijn bedrijf staan stallen verder uit elkaar, worden niet-brandbare materialen gebruikt en zijn brandmuren geplaatst om vuur te compartimenteren. Ook gelden protocollen voor werkzaamheden. Hendrikx wijst erop dat innovaties zoals zonnepanelen en accu’s ook nieuwe risico’s kunnen meebrengen.
De Onderzoeksraad voor Veiligheid stelt dat stalbranden meer zijn dan een bedrijfsrisico en dat professionele veehouders verantwoordelijk zijn voor het welzijn en de veiligheid van hun dieren.
Bron: onderzoeksrapport Stalbrand OvV
Beperkte voortgang
De Onderzoeksraad voor Veiligheid waarschuwde in 2023 dat de preventie sinds hun onderzoek in 2021 weinig is opgeschoten: partijen overleggen en onderzoeken veel, maar concrete maatregelen en heldere wet- en regelgeving blijven lastig. Het streven om het aantal dodelijke stalbranden (en dierlijke slachtoffers) te halveren is niet gehaald.
