Arbeidsinspectie: geen gebruik van nationaliteit in risicomodellen
De Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA) onderschrijft de conclusies uit het onderzoeksrapport Nationaliteit in de Sociale Zekerheid van de Auditdienst Rijk (ADR). De inspectie noemt het onderzoek zorgvuldig en nuttig. Volgens de NLA zijn sommige bevindingen inmiddels achterhaald, omdat de organisatie de afgelopen jaren veranderingen heeft doorgevoerd.
De Arbeidsinspectie controleert meer dan 335.000 bedrijven. Daarbij gebruikt zij risicoanalyses om inspecties zoveel mogelijk te richten op situaties met de grootste risico’s. De inspectie benadrukt dat dit informatiegestuurd werken voortdurend wordt verbeterd en dat daarbij zorgvuldig wordt omgegaan met gegevens.
Niet in gebruik genomen
In het onderzoek beschrijft de ADR drie risicomodellen van de Arbeidsinspectie. Twee daarvan waren pilots die nog in ontwikkeling waren. Het ging om een model voor gevaarlijke stoffen en een model voor risicosectoren bij arbeidsdetachering. Volgens de NLA zijn deze pilots afgerond en na evaluatie niet in gebruik genomen.
In het landelijke algoritmeregister staat sinds 2024 één belangrijk algoritme van de Arbeidsinspectie: het IPA‑risicomodel voor asbestsaneringen. Dit model helpt om inspecties te plannen op basis van het risico dat een melding oplevert.
Nationaliteit
De Arbeidsinspectie geeft nadrukkelijk aan dat nationaliteit geen rol speelt bij het selecteren van bedrijven of inspecties. Voor de ontwikkeling van nieuwe risicomodellen en algoritmen is een vast en zorgvuldig proces ingericht. Daarbij wordt gekeken naar rechtmatigheid, transparantie en ethiek. De beslissing om een model te gebruiken ligt bij de directie en wordt genomen door de Inspecteur‑Generaal.
Privacy en datagebruik
Sinds het onderzoek heeft de Arbeidsinspectie het beleid rond data en privacy aangescherpt. In 2024 is nieuw informatiebeveiligings- en privacybeleid ingevoerd. Ook zijn duidelijke werkwijzen vastgelegd voor onder andere de selectie van inspectiebezoeken. Daarnaast zijn het data‑ en AI‑beleid en een algoritmekader formeel vastgesteld.
Het project ‘Grip op data’ is afgerond en heeft geleid tot een vaste datagovernancestructuur binnen de organisatie. Ook is de aanpak van privacy‑impactonderzoeken (DPIA’s) verbeterd, met een centrale registratie en een gezamenlijke planning.
Blijven verbeteren
De Arbeidsinspectie ziet het ADR‑rapport als een belangrijke aanleiding om het informatiegestuurd werken verder te verbeteren. Tegelijk benadrukt de inspectie dat zij de afgelopen jaren al duidelijke stappen heeft gezet om het gebruik van data, de bescherming van privacy en naleving van regels beter te organiseren.
Lees ook:
het Eindrapport Nationaliteit in de Sociale Zekerheid,
de Stand van de uitvoering sociale zekerheid – april 2026 en
de complete NLA Reactie op het ADR onderzoeksrapport Nationaliteit in Sociale Zekerheid
Bron: Rijksoverheid
