Arbeidsmigranten slachtoffer verdienmodellen

De Nederlandse Arbeidsinspectie heeft meer dan 50 dossiers onderzocht over arbeidsuitbuiting en ernstige benadeling van werknemers. Uit dit onderzoek blijkt dat sommige werkgevers op verschillende manieren geld verdienen aan hun werknemers. Vooral mensen met ongeschoold en laagbetaald werk worden geraakt. Het gaat hierbij vaak om arbeidsmigranten.

Het besparen van kosten begint al bij de werving. Daarna gaat het verder bij huisvesting, vervoer en soms zelfs bij het ontslag. Inspecteurs zien dat werkgevers deze manieren vaak combineren. Door meerdere verdienmodellen te stapelen, proberen zij hun winst te vergroten. Dit gebeurt vooral vanuit financieel belang, maar de gevolgen zijn groot. Werknemers krijgen te maken met slechte arbeidsvoorwaarden en soms zelfs met arbeidsuitbuiting. Dat is een zorgelijke ontwikkeling.

‘Package deals’

Veel arbeidsmigranten werken via uitzendbureaus of onderaannemers. Zij krijgen regelmatig zogenoemde package deals aangeboden. Daarbij worden werk, huisvesting en andere diensten samen geregeld. De kosten worden ingehouden op het loon van de werknemer.
In de praktijk pakt dit vaak nadelig uit. Sommige werknemers houden minder loon over dan waar zij recht op hebben. Ook worden zij afhankelijk van hun werkgever, omdat hun baan, inkomen en woonplek met elkaar verbonden zijn. Dit maakt het moeilijk om van werk te veranderen of misstanden te melden. Die afhankelijkheid vergroot het risico op misbruik.

Bulkgoed

Werkgevers die deze verdienmodellen gebruiken, schuiven kosten en risico’s af op werknemers. Arbeid wordt daarbij gezien als ‘bulkgoed’: mensen zijn makkelijk te vervangen en worden flexibel en tijdelijk ingezet. Dit laat zien dat winst soms belangrijker wordt gevonden dan eerlijk en menswaardig werk.

Nu of toch nooit?

De Arbeidsinspectie heeft deze verdienmodellen beschreven in een rapportage om het bewustzijn te vergroten bij werkgevers, politiek en samenleving. Het rapport sluit aan bij eerdere waarschuwingen dat structureel werk niet door tijdelijk personeel zou moeten worden gedaan. Die boodschap is duidelijk: arbeidsmigranten verdienen betere bescherming en eerlijke behandeling. Nu is het tijd om daar ook echt naar te handelen.

Lees ook:
het rapport Verdienen aan arbeidsuitbuiting en ernstige benadeling van arbeidsmigranten (pdf),
de onderzoekspagina van de OvV over Veiligheid Arbeidsmigranten of
de technische briefing aan de Tweede Kamer.

Bron: NLA