Europese AI Act en arbeidsveiligheid
Onderzoekers van De Haagse Hogeschool onderzochten wat de Europese AI Act betekent voor AI-systemen die arbeidsveiligheid en gezondheid ondersteunen. In een discussiepaper schetsen ze kansen, risico’s en grijze gebieden – en roepen ze op tot meer duidelijkheid en sociale dialoog. Het onderzoek is uitgevoerd voor EU-OSHA en combineert literatuurstudie met gesprekken met nationale contactpunten (juni–november 2025). Centraal staat de vraag hoe veiligheidstoepassingen zoals wearables, sensoren en analysesystemen zich verhouden tot regels over AI, privacy en toezicht op de werkvloer.
De AI Act (Verordening (EU) 2024/1689) geeft Europese spelregels voor AI en werkt gefaseerd.
Belangrijkste bevindingen
De AI Act zet emotieherkenning op de werkvloer in veel gevallen op slot, waardoor toepassingen die stress of welzijn gebruiken voor sturing of beoordeling onder druk komen te staan. Tegelijk blijven veiligheidstoepassingen mogelijk, maar de grens is niet altijd scherp: monitoring van bijvoorbeeld vermoeidheid vraagt heldere doelen, onderbouwing en een strikte afbakening. De onderzoekers benadrukken bovendien dat organisaties niet alleen aan de AI Act moeten toetsen, maar ook aan de AVG en arbo- en medezeggenschapsregels; tijdige informatie en betrokkenheid van werknemers is daarbij cruciaal.
Aanbevelingen
In het paper roepen de auteurs beleidsmakers op om definities en uitzonderingen te verduidelijken, bijvoorbeeld rond het onderscheid tussen emotie-inferentie en monitoring van fysieke toestanden. Voor onderzoekers ligt er een opdracht om beter inzicht te geven in effectiviteit, bias en neveneffecten van AI-gedreven OSH-systemen in de praktijk. Werkgevers en werknemersvertegenwoordigers wordt aangeraden om inzet van AI te borgen met duidelijke doelen, proportionaliteit en transparantie, met menselijk toezicht als randvoorwaarde.
En nu?
De auteurs zien het paper als startpunt voor een vervolgdebat over: wanneer is veiligheidsmonitoring proportioneel, welke data zijn echt nodig, hoe voorkom je doelverschuiving en hoe organiseer je menselijk toezicht en bezwaar? Ook vragen zij om verdere verduidelijking van de grens tussen verboden emotie-inferentie en toegestane veiligheidsmonitoring.
Lees ook:
de volledige discussiepaper Enhancing worker health and safety through AI-driven systems: implications of the Artificial Intelligence Act (pdf)
Bron: HaagseHogeschool
