Geactualiseerde richtlijnen voor zorg aan slachtoffers incidenten gevaarlijke stoffen

Slachtoffers van incidenten met gevaarlijke stoffen, kunnen gecontamineerd raken met die stof. Dat vraagt speciale aandacht van hulpverleners. Het is zaak dat zij de risico’s kennen, maar óók dat ze weten dat deze in principe beperkt zijn. Levensreddende zorg kan in deze situaties altijd doorgaan. Zelfs als er beperkte persoonlijke beschermingsmiddelen zijn.

Het is belangrijk dat de hulpverlening aan de slachtoffers ter plaatse, de zorg onderweg en de zorg in het ziekenhuis snel, effectief, proportioneel en goed op elkaar afgestemd zijn. In drie documenten staan daarom belangrijke richtlijnen over de zorg voor slachtoffers na incidenten met gevaarlijke stoffen. Deze zijn onlangs geactualiseerd en op elkaar afgestemd.

Handreiking samenwerking

De ‘Handreiking samenwerking bij slachtofferzorg bij incidenten met gevaarlijke stoffen’ beschrijft de multidisciplinaire samenwerking in het veld bij hulpverlening aan slachtoffers bij een incident met gevaarlijke stoffen. Het document is voor medewerkers van de brandweer, politie, ambulancezorg, GGD/GHOR, gemeente/bevolkingszorg en meldkamer. Naast de handreiking is er ook een procesoverzicht van de samenwerking.

Het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) maakte deze nieuwe handreiking, die de ‘Handreiking Decontaminatie’ vervangt. Het perspectief van de nieuwe handreiking is wezenlijk anders. Optimale zorg voor het slachtoffer staat nu centraal, decontaminatie kan onderdeel van die zorg zijn. Deskundigen van de hulpdiensten en hun officieren van dienst spelen hierin een belangrijke rol. Die deskundigen zijn: de adviseur gevaarlijke stoffen (AGS), de gezondheidskundig adviseur gevaarlijke stoffen (GAGS) en de Teamleider CBRN-Explosieven Veiligheid (TEV).

Rapport eigen veiligheid

Medische hulpverleners zijn steeds bezorgder over hun eigen veiligheid bij de behandeling of decontaminatie van chemisch gecontamineerde patiënten. Deze zorg kan enerzijds leiden tot het uitstellen van levensreddende zorg. Anderzijds zelfs tot grootschalige evacuatie en tijdelijke sluiting van een spoedeisende hulp.

Daarom heeft het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) van het UMC Utrecht het rapport ‘Eigen veiligheid in perspectief’ vernieuwd. Dit rapport legt uit dat gecontamineerde patiënten voor hulpverleners een zeer beperkt risico vormen. Ook het proportioneel gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen komt ter sprake. Het rapport richt zich op ziekenhuispersoneel en ambulancezorgprofessionals.

Leidraad acute ziekenhuiszorg

De ‘Leidraad acute ziekenhuiszorg (van patiënten) na incidenten met gevaarlijke stoffen’ beschrijft een adequate werkwijze voor medewerkers die betrokken zijn bij de ziekenhuisopvang van slachtoffers van incidenten met gevaarlijke stoffen. Daarnaast beschrijft de leidraad wat nodig is voor deze zorg en welke training medewerkers hiervoor nodig hebben. Ook beveelt de leidraad een praktische set persoonlijke beschermingsmiddelen aan. Deze biedt voldoende bescherming, is snel aan te trekken en hindert hulpverleners niet bij hun werk.

Bron: NIVP