'Leidinggevenden mogen werknemers en omgeving niet in gevaar brengen'

Het Openbaar Ministerie (OM) eist werkstraffen van 120 uur tegen een voormalig voorman, een terminalmanager en een voormalig algemeen directeur van opslagbedrijf Odfjell. Ondanks waarschuwingen en bezwaren van werknemers namen zij de verantwoordelijkheid op zich voor een werkwijze waardoor 3500 liter van het explosieve en giftige methanol kon ontsnappen.

Het gebeurde in oktober 2009, toen de methanol in treinwagons werd geladen. Er was haast bij, er waren computerproblemen en het ging om een grote klant. Daarom werd het met de hand gedaan, ook al was er zo geen beveiliging tegen overlopen en werden er zo geen giftige dampen afgezogen, iets wat de vergunning wel eiste. Dat er niet méér dan 3500 liter wegliep, was te danken aan een van de werknemers. Zij hadden vooraf bezwaar gemaakt en gezegd wat de gevaren waren, maar de voorman en de terminalmanager gaven opdracht om het toch zo te doen. Het OM verwijt die twee het feitelijk leiding geven aan het overtreden van de vergunningvoorschriften. De algemeen directeur van Odfjell wordt verweten dat werkinstructies niet werden nageleefd en dat voorgeschreven beveiligingen werden omzeild. Daarmee gaf hij leiding aan opzettelijke overtredingen van de Wet milieubeheer, in een hoogrisicobedrijf in de Europoort. Bij leidinggevenden van zo'n bedrijf  dienen veiligheid, gezondheid en milieu voorop te staan, "daarna volgen pas de klant, de winst en het image." Eis: 120 uur werkstraf voor alle drie de betrokkenen.
Overigens kwam het feit pas in 2013 aan het licht. Odfjell werd toen door meerdere diensten tegen het licht gehouden. Dat gebeurde na klachten over lakse handhaving.  

De zaak tegen de de Odfjell-managers komt voort uit het beleid van het OM om managers die leiding geven aan strafbare feiten vaker persoonlijk te vervolgen. Het is het OM een doorn in het oog dat boetes simpelweg uit de bedrijfskas worden betaald, waardoor niemand op de blaren hoeft te zitten.
Een ander recent voorbeeld dat tot een veroordeling van managers leidde, betreft Seatrade, een redeerij die in 2012 in strijd met EU-regels vier schepen liet slopen op stranden in India, Bangladesh en Turkije. Het OM verweet het bedrijf en drie bestuurders dat ze het milieu en de gezondheid van de slopers ondergeschikt maakten aan winstmaximalisatie. De rechtbank legde aan zes vennootschappen van het bedrijf geldboetes op van 50 duizend tot 750 duizend euro. Maar ook een beroepsverbod voor twee van de drie aangeklaagde bestuurders. Zij mogen een jaar lang geen bestuurder, commissaris, adviseur of werknemer zijn van een rederij. Omdat het hun eerste strafrechtelijke veroordeling voor een dergelijk feit was, zag de rechter af van een gevangenisstraf.
In weer een ander recent geval zag het OM van persoonlijke vervolging af en kwamen twee bedrijven, MSD en Organon, er met een schikking ter waarde van 4 ton vanaf. Het OM verwijt de bedrijven dat ze in 2012 "zeer ernstig" hebben gezondigd tegen BRZO-voorschriften. Daar staat tegenover dat ze meteen daarna met verbeterprogramma's zijn begonnen.