Skip to main content

Pfas-prioriteitenlijst bevat veel fouten

Een eerste prioriteitenlijst van te saneren pfas-locaties, opgesteld door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en ruim 40 lokale overheden, blijkt veel onjuistheden te bevatten. Dat blijkt uit een analyse van de NOS en regionale omroepen. Bijna de helft van de 57 locaties staat er volgens de eigen definitie van het ministerie onterecht op.

In de eerste jaarlijkse tussenrapportage in mei meldde het ministerie 57 locaties met een 'onaanvaardbaar risico' voor de omgeving, zonder deze bij naam te noemen. Vorige maand werd de lijst alsnog openbaar via de Wet open overheid (Woo). Bij zes locaties is er 'geen onaanvaardbaar risico', bij twintig is dat 'nog niet bekend' en bij vijf is niets ingevuld.
De meeste van de 57 locaties zijn al bekend: (voormalige) vliegvelden, defensieterreinen en brandweeroefenterreinen. Nieuwe locaties liggen onder meer in de Rotterdamse haven. Het grootste vervuilde oppervlak is te vinden in Helmond (Custom Powders, vooral grondwater) en bij de Oranjekazerne in Arnhem (vooral bodem).

Kernpunten

Het ministerie verwijst voor een reactie door naar de lokale overheden; zij geven geen eenduidige verklaring. Zuid-Holland noemt de definitie "nog niet bekend", Noord-Holland spreekt van een "administratieve fout" en Groningen leverde de inzendingen "niet in het format" aan.
Elke overheid maakt een eigen inschatting van het risico. Volgens pfas-deskundige Chiel Jonker (Universiteit Utrecht) gaat het daar fout.
Bekende locaties ontbreken, zoals Schiphol. Volgens de provincie Noord-Holland zijn er geen "acute risico's voor de mens en bedreiging van drinkwaterwinning"; Jonker wijst op besproeiing van akkers en moestuinen, zwemmen en vissen.
Bij de aangetroffen stoffen staat vaak alleen pfos vermeld. Volgens Jonker is pfos er nooit alleen en is een goede risicoanalyse pas mogelijk met de concentraties van verschillende pfas-stoffen.
Locaties bij Valkenburg (bekend sinds 2014), NXP in Nijmegen en Akzo Nobel in Sassenheim kennen nog open onderzoeken of onduidelijke risico's voor drinkwater en volkstuinen.

Gevolgen voor de praktijk

Volgens Jonker bestaat het gevaar dat risicovolle locaties worden gemist, terwijl andere locaties onnodig en tegen hoge kosten worden gesaneerd. Hans Slenders van het Pfas Expertisecentrum en Arcadis (onder meer betrokken bij de sanering van vliegbasis Soesterberg) stelt dat het probleem te ingewikkeld is om lokaal op te lossen en pleit samen met Jonker voor centrale aansturing vanuit Den Haag. Dat geeft lokale overheden meer handvatten en versnelt het tempo. De totale kosten lopen volgens Slenders in de "honderden miljoenen en waarschijnlijk miljarden".

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat stelt dat gemeenten en provincies de definitie van een pfas-aandachtslocatie kennen en goed in staat zijn de risico's in te schatten. De twaalf provincies en 29 grote gemeenten werken sinds 2020 aan de lijst, die in 2030 af moet zijn.

Bron: NOS

Datum: 17 november 2026
Auteur: DVK Redactie
© De Veiligheidskundige
Premium partners

Vacatures

BHV-coördinator

MBO | Midden

Programmamanager Integrale Veiligheid

WO | West

Strategisch VGM-adviseur (HVK of Arbeidshygiënist)

WO, HBO | West

Veiligheidskundige voor wetenschappelijk onderwijs en onderzoek bij de faculteit TNW

HBO | Randstad, West