Praktijkdag NVVK smaakt naar meer

Op 17 mei vond de eerste Praktijkdag voor Veiligheidskundigen van de NVVK plaats in Woerden. In zowel NVVKinfo als in De Veiligheidskundige werd de dag aangekondigd als ‘iets nieuws’.  Veel bijeenkomsten hebben immers de bekende vorm van een zaal met toehoorders en een presentator die een powerpointpresentatie geeft. Hoewel een vragenrondje de interactie wel verbeterd is echte uitwisseling meestal lastig te realiseren op bijeenkomsten.

En dat is nou precies wat de Praktijkdag als doel heeft. Het faciliteren van ‘echte’ uitwisseling van wensen en behoeften tussen de wetenschap en de werkvloer. Die verbinding blijkt namelijk in de praktijk nihil. De werkvloer heeft het gevoel dat de wetenschap in een stolp opereert zonder benul van de werkelijkheid. De wetenschap vraagt zich af waarom de werkvloer geen gebruik maakt van de inzichten uit beschikbaar onderzoek. Onderling contact om die frustraties te bespreken en overbruggen was er kennelijk niet.
Tot deze Praktijkdag.

Interesse
De opkomst van de dag was goed. Zo goed, dat er op het laatste moment nog een microfoon nodig bleek om te zorgen dat alle aanwezigen alles konden volgen. In de loop van de dag werd het helaas wel duidelijk dat de diversiteit onder de aanwezigen tegenviel. Niet geheel verrassend bij een NVVK-bijeenkomst, waren de aanwezigen vooral veiligheidskundigen. Daarvan voelen een substantieel aantal zich onderdeel van de werkvloer. De wetenschap was helaas ondervertegenwoordigd.

Vakmanschap
Het thema van de eerste editie was Vakmanschap. Hoe wordt deze term ingevuld en beleefd door wetenschap en werkvloer? De veiligheidskundige zou zich als mediator tussen deze groepen bewegen. Uit de discussie bleek dat dit in de praktijk niet altijd het geval is. Veel veiligheidskundigen voelen zich onderdeel van de werkvloer. De praktijkdag begint met 3 presentaties waarin de 3 benoemde niveaus hun interpretatie van de term vakmanschap geven.

Presentaties
In de presentatie van wetenschapper Julia Burggraaf werden een aantal eigenschappen van een vakman benoemd: specialisatie, autonomie, flexibiliteit en als laatste scholing en ervaring. De vakman heeft – net als de cheeta uit Julia’s presentatie – wel randvoorwaarden en grenzen nodig om optimaal te kunnen presteren. Bij de cheeta zijn deze relatief simpel en gericht op overleven. Voor de mens zijn ze door de eeuwen heen vager geworden en lastig te benoemen. Julia ziet dit als een onderwerp waar wetenschappelijk onderzoek een bijdrage kan leveren. ‘Of je met die inzichten in de praktijk ook echt iets kunt, blijft – ook voor de wetenschapper – altijd de vraag.’
Saskia van Dijk – bestuurslid van de NVVK, maar hier vooral veiligheidskundige – vergeleek de rol van de veiligheidskundige met die van een huisarts. De veilighiedskundige is in beginsel een generalist, die zich vaak wel specialiseert in een deelgebied (zoals brand, ATEX of PSA). De VK heeft een relatie met de mensen waarvoor hij werkt en kan mede daardoor risico’s beter inschatten en beoordelen wanneer de eigen expertise niet meer toereikend is en het tijd is om een specialist in te schakelen.
Als vertegenwoordiger van de werkvloer kwam Marcel van der Laar aan het woord. Als opleider van machinisten benoemde hij ook de route naar vakmanschap: opleiding, theorie, praktijk en tenslotte ervaring. En het was het vooral dat laatste wat de vakman maakt. Praktijkervaring geeft de doorslag. En dat geldt voor alle groepen, van de timmerman tot de wetenschapper. Van der Laar had nog een interessante constatering: namelijk dat de veiligheidskundige niet altijd met de voeten op de werkvloer staat en soms ‘ergens zweeft’. Dus toch een tussenlaag tussen wetenschap en werkvloer?

Tot zover de standaard bijeenkomst met presentaties en toehoorders. De discussie over ‘vakmanschap’ zette zich gedurende de dag voort. De rest van de dag werd gevuld met plenaire sessies waarin de acteurs de aanwezigen vakkundig wisten te betrekken bij de discussie en zogenaamde fall-out sessies waar in kleinere groepjes vragen besproken en teruggekoppeld werden.

Uitwisseling
De beoogde ‘echte’ uitwisseling van ideeën vond – vooral in het 2e deel van de dag – wel degelijk plaats. Helaas waren alle vragen gericht op de term vakmanschap, wat de resultaten beïnvloedde. Dus er ging geen wetenschapper naar huis met een op de praktijk gerichte onderzoeksvraag en ook geen veiligheidskundige met verse nieuwsgierigheid naar onderzoeksresultaten. Maar de potentie van de Praktijkdag is bewezen. En de opkomst geeft aan dat er ook behoefte aan is. Het is nu aan de NVVK om de wetenschap er meer bij te betrekken en de vragen puntiger te stellen, zodat de dag leidt tot echt huiswerk.

De volgende editie staat gepland op 20 september. Als mogelijk onderwerp werd Fatigue genoemd.

Lees ook het uitgebreide verslag van de Praktijkdag in de NVVKinfo van september.