Rapporten over arbozorg en beroepsziekten
Er zijn afgelopen week twee rapporten gepubliceerd over de stand van zaken rond arbeidsveiligheid. De Arbeidsinspectie (NLA) onderzocht het aantal actuele RI&E’s in 2022-2023, die cijfers staan in Arbo in bedrijf. En het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB) bracht de cijfers in kaart van de geregistreerde beroepsziektenmeldingen in 2023.
De NLA stelt in Arbo in Bedrijf 2022-2023 vast dat kleine bedrijven achterblijven als het gaat om de naleving van arbozorgverplichtingen. Hoewel er een lichte stijging zichtbaar is in het aantal bedrijven met een actuele Risico-Inventarisatie en -Evaluatie (RI&E), blijft de daadwerkelijke beheersing van risico’s in veel gevallen onder de maat. Bij bedrijven met maximaal vier medewerkers is het percentage met een actuele RI&E gestegen van 37% naar 56%. In de categorie 5–9 medewerkers steeg dit van 55% naar 68%. Toch zijn deze cijfers nog ver verwijderd van het niveau bij grotere bedrijven. Bovendien blijkt uit het onderzoek dat vijf van de zes meest schadelijke risico’s – zoals gevaarlijke stoffen, werken op hoogte en machineveiligheid – frequent voorkomen bij kleine bedrijven, maar in veel gevallen niet adequaat worden aangepakt.
In sectoren zoals de bouwmaterialenbranche, computerindustrie en hoveniersbranche is dankzij gerichte handhaving en voorlichting wél vooruitgang geboekt. Hier bleek dat het percentage bedrijven met een correcte RI&E en plan van aanpak steeg naar 98%. De financiële consequenties voor bedrijven die tekortschieten zijn aanzienlijk: boetes kunnen oplopen tot € 4.500. Daarnaast spelen verzuim, productieverlies en reputatieschade een grote rol. De Arbeidsinspectie benadrukt daarom dat investeren in structurele arbozorg niet alleen een wettelijke plicht is, maar ook economisch verstandig beleid.
Beroepsziekten in beeld
Het NCvB publiceerde het rapport Kerncijfers Beroepsziekten 2025, met daarin een analyse van de beroepsziektenmeldingen over 2023. In totaal registreerden 590 bedrijfsartsen samen 2.347 beroepsziekten. De meerderheid (62%) betrof psychische aandoeningen zoals overspanning, burn-out en posttraumatische stressstoornis. De incidentie bedroeg 107 beroepsziekten per 100.000 werknemers. Psychische klachten kwamen het meest voor in de zakelijke dienstverlening, de bouwnijverheid en de industrie. In 85% van de gevallen leidde de aandoening tot tijdelijke arbeidsongeschiktheid; in 8% ging het om blijvende schade, en er werden drie sterfgevallen gerapporteerd. Bij de fysieke beroepsziekten (25% van de meldingen) kwamen vooral klachten aan het houding- en bewegingsapparaat voor. Diagnoses als het subacromiaal pijnsyndroom, tenniselleboog en carpaletunnelsyndroom werden vaak gekoppeld aan factoren als tillen, herhaalde bewegingen en krachtig handgebruik.
Advies
De cijfers laten zien dat vroegtijdige interventie en preventie essentieel blijven om de duurzame inzetbaarheid van werkenden te bevorderen. Daaronder vallen bijvoorbeeld preventieve maatregelen, zoals behandeling of therapie, organisatorische interventies of gedragsaanpassingen. Het NCvB roept werkgevers en arboprofessionals op om structureel aandacht te besteden aan werkdruk, psychosociale arbeidsbelasting en ergonomische risico’s. Dat is niet alleen in het belang van de werknemer, maar voorkomt ook langdurige uitval en kosten op de lange termijn.
