Verzuim onder zelfstandigen loopt op

Bijna de helft van de zelfstandige ondernemers heeft dit jaar minder uren gewerkt door ziekte. Het aantal zelfstandigen dat uitvalt door een bedrijfsongeval is weer heel klein. Dat blijkt uit de Zelfstandigen Enquête Arbeid (ZEA) die onlangs is gepubliceerd. Wel groeit het aantal dat een financiële oplossing heeft geregeld in het geval van arbeidsongeschiktheid.

De ZEA is een onderzoek van TNO en CBS naar de arbeidsomstandigheden en inzetbaarheid van zelfstandig ondernemers in Nederland. Zelfstandige ondernemers zijn personen die voor eigen rekening arbeid verrichten in een eigen bedrijf of praktijk en daarover winstaangifte doen voor de inkomstenbelasting bij de Belastingdienst. De ZEA is onder bijna 7000 zelfstandige ondernemers uitgevoerd, onder wie bijna 6000 zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) en ruim 1000 ondernemers met personeel (zmp’ers).

Kans op arbeidsrisico’s

83 procent van de zelfstandigen uit het onderzoek geeft aan in goede gezondheid te zijn. Iets minder dan de helft (46 procent) heeft in 2023 minder uren gewerkt vanwege ziekte. Vorig jaar was dat 28 procent.
Bijna tweevijfde van de zelfstandigen heeft fysiek zwaar werk, 13 procent doet gevaarlijk werk. In de bouw doet 32 procent gevaarlijk werk. Toch heeft nog geen 2 procent van alle zelfstandige ondernemers in 2023 een arbeidsongeval gehad. Voor zelfstandigen in de bouw is dat 3,4 procent. 29 procent van alle zelfstandigen werkt weleens met of dichtbij gevaarlijke stoffen. Iets minder dan de helft van de respondenten loopt naar eigen zeggen tijdens het werk kans op besmetting met een bacterie of virus. Zelfstandigen besteden gemiddeld 3,6 uur per dag aan beeldschermwerk.

Burn-outklachten toegenomen

6 procent van de zelfstandigen heeft stressvol werk. Dat geldt vaker voor zelfstandigen met personeel (11 procent) dan voor zelfstandigen zonder personeel (5 procent). Ongeveer één op de tien zelfstandigen ervaart een werk-privédisbalans.
Het aantal zelfstandigen met burn-outklachten is vorig jaar toegenomen. Tussen 2017 en 2021 had 9 procent van de zelfstandigen enkele keren per maand of vaker last van burn-outklachten. In 2022 was dat 12 procent.

Oplossing arbeidsongeschiktheid

De ZEA laat ook zien dat meer ondernemers iets hebben geregeld voor als ze arbeidsongeschikt zouden raken. 65 procent van de respondenten heeft een financiële voorziening getroffen tegen het risico van arbeidsongeschiktheid. In 2021 was dat nog 63 procent en in 2019 59 procent. De meeste zelfstandigen kunnen terugvallen op spaargeld of beleggingen. Ook sluiten steeds meer ondernemers zich aan bij een schenkkring, zoals een broodfonds. Het aantal zelfstandigen dat een arbeidsongeschiktheidsverzekering heeft afgesloten is vrijwel gelijk gebleven in vergelijking met 2019.

Bron: Ministerie van SZW