Skip to main content

Zembla: bedrijven registreren CMR-blootstelling nauwelijks

Het onderzoeksjournalistieke programma Zembla van BNNVARA wijdt op zondag 22 december de uitzending aan de 'massale overtreding' van de Arbowet door bedrijven die hun werknemers blootstellen aan kankerverwekkende, mutagene en reprotoxische stoffen (CMR-stoffen). Vooral kleinere bedrijven schieten tekort in de registratie van de werkzaamheden met die gevaarlijke stoffen.

Dat veel Nederlandse bedrijven zich niet houden aan die wettelijke registratieplicht blijkt uit onderzoek van de Arbeidsinspectie en de bovengenoemde Zembla-uitzending ‘Beroepsziekte niet erkend’ (gepland op zondag 22 december 2024, 22.10 uur, NPO 2). Het ontbreken van historische blootstellingsgegevens belemmert erkenning en compensatie van de slachtoffers van beroepsziekten.

Grote impact op gezondheid werknemers

Jaarlijks sterven in Nederland naar schatting 3.000 mensen aan ziekten door blootstelling aan gevaarlijke stoffen op de werkvloer en 14.000 mensen worden ziek. 'Werkgevers zien de risico’s onvoldoende', zegt Elodie Oosterhof van de Arbeidsinspectie. Uit inspecties blijkt dat slechts 3% van de kleine bedrijven en 16% van de grotere ondernemingen een blootstellingsregister bijhoudt, hoewel dit verplicht is.

Gebrek aan controle en versoepeling regels

Met slechts 33 inspecteurs voor 100.000 bedrijven schiet de controlecapaciteit tekort. Tegelijkertijd heeft de Tweede Kamer ingestemd met een motie om regels voor het mkb te versoepelen, ondanks zorgen over de veiligheid. Vakbond FNV noemt dit 'schadelijk voor werknemers'.

Concreet gevaar

De uitzending van Zembla brengt misstanden bij aluminiumfabriek Century in Vlissingen aan het licht. Werknemers werden daar blootgesteld aan kankerverwekkende stoffen (in dit geval PAK's) zonder dat gegevens werden bijgehouden. De Arbeidsinspectie legde een deel van de fabriek stil wegens 'ernstig gevaar'.

Slachtoffers zonder erkenning

Ook bij Defensie zijn jarenlange tekortkomingen zichtbaar. In een zaak rondom een overleden monteur bleek blootstelling aan benzeen niet goed geregistreerd. Hoewel Defensie recent een schikking trof met nabestaanden, werd geen aansprakelijkheid erkend.

De Arbeidsinspectie en FNV roepen op tot betere naleving, handhaving, en bescherming van werknemers tegen gevaarlijke stoffen.

Bron: Zembla
Informatie CMR-stoffen NLA

Aanvulling Redactie DVK: werkgeversplichten

Werkgevers zijn verplicht om in de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) blootstelling aan gevaarlijke stoffen te beoordelen, met extra aandacht voor kankerverwekkende en mutagene stoffen. Dit omvat specifieke registratie-eisen zoals de noodzaak en het gebruik van deze stoffen, de jaarlijkse hoeveelheden, betrokken werkzaamheden en het aantal blootgestelde werknemers. Ook moeten de namen van werknemers die ermee werken worden vastgelegd, evenals de maatregelen om risico’s te beheersen en beschermingsmiddelen die worden gebruikt.

Daarnaast is registratie vereist van werknemers die toch blootgesteld zijn geraakt, inclusief de mate van blootstelling. Werknemers hebben recht op inzage in hun gegevens. Er gelden ook bijzondere eisen voor luchtkwaliteit op de werkplek, de informatievoorziening en beperkingen voor werknemers jonger dan 18 jaar, die niet met deze stoffen mogen werken of eraan blootgesteld mogen worden.

Wettelijke borging: Arbobesluit Hoofdstuk 4 afdeling 2, aanvullende voorschriften CMR-stoffen/processen, artikelen 4.11 – 4.24
Datum: 20 december 2024
Auteur: DVK Redactie
© De Veiligheidskundige
Premium partners

Vacatures

Process Safety Engineer (full-time)

HBO | Randstad, West

Adviseur veiligheid en gezondheid

HBO | Midden

Arbo & Preventie Coördinator

HBO, MBO | Oost

SHE Specialist | Safety, Health, Environmental | Food

HBO, MBO | West