Emile Rietveld was als kleine jongen al gek van vliegtuigen en alles wat ermee te maken had. Zelfs zo erg dat zijn basisschooljuffrouw op een gegeven moment aan zijn moeder schreef dat zijn volgende spreekbeurt niet meer over vliegtuigen mocht gaan. Toch werkt hij niet tussen de wolken, maar in de entertainmentwereld – waar hij als Health & Safety Manager bij de Ziggo Dome veel vlieguren maakt … ‘Je zou het misschien niet denken, maar die wereld vertoont nogal wat gelijkenissen met de luchtvaart.’

Biografie

Als HSE Manager bij de Ziggo Dome is Emile Rietveld (Amsterdam, 1984) verantwoordelijk voor de veiligheid van bezoekers, artiesten en medewerkers in een van de grootste evenementenlocaties van Nederland. Hij houdt zich bezig met risicoanalyses, crowd safety en crisis- en incidentmanagement. Daarbij werkt hij nauw samen met interne stakeholders, beveiligingspartners, hulpdiensten en overheden. Hij blijft rustig onder druk; een handige kwaliteit in de hectische omgeving waarin hij werkt.
Emile studeerde luchtvaartengineering aan de Hogeschool van Amsterdam en deed daarna een MBA aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Zijn academische achtergrond combineert hij met praktijkgerichte opleidingen op het gebied van safety & security management, crowd safety en crisisbeheersing. Zo behaalde hij na enkele jaren werken ook zijn MVK. Dat was een mooie aanvulling op zijn cv, en op de werkervaring die hij al had, vond hij.
Naast zijn werk is hij actief betrokken bij thema’s rondom leefbaarheid en veiligheid in de stedelijke omgeving. En is hij vrijwillig VvE-bestuurder van de toren op de Zuidas waar hij woont. ‘Een ondergewaardeerde klus, die wel veel tijd kost’, lacht hij. In de VvE houdt hij zich, met veiligheid in zijn portefeuille, bijvoorbeeld bezig met de technische en fysieke veiligheid. Ook zet hij zich graag in voor buurtveiligheid. ‘In zo’n nieuwe wijk met veel hoogbouw heb je meestal weinig sociale controle. Dat wij hiermee bezig zijn, is vrij uniek.’

Je hebt een MBA en bent ook een techneut. Was de veiligheid een voor de hand liggend werkterrein?
‘Nee. Ik wilde van jongs af aan al piloot worden, alleen de baangarantie was er destijds niet. Ik heb toen een Bachelor of Engineering (Aviation Studies) gedaan. Tijdens mijn stage kwam ik erachter dat de wereld van techniek en de wereld van bedrijfskunde letterlijk niet met elkaar konden communiceren. Daarom heb ik na mijn Bachelor een MBA-studie gevolgd.’

Jouw luchtvaart-verleden spreekt tot de verbeelding. Hoe kwam je daarin terecht, en hoe kreeg je daar te maken met veiligheid?
‘Mijn opa maakte modelvliegtuigjes die echt konden vliegen, daar komt het allemaal door. Ik heb een fascinatie voor vliegtuigen. Tijdens mijn studie werkte ik parttime in de luchtvaartsector op de Quality Assurance afdeling van Nayak Aircraft Services. Toen daar de afdeling Health & Safety ontstond, ben ik er gewoon ingerold. Ik heb er geluk mee gehad dat mijn werkgever mijn potentie zag en mij liet doorontwikkelen in die richting. Veiligheid in de luchtvaartsector staat op nummer één. Het is een industrie waarin veel wordt geleerd van fouten. Ik heb in die tijd ook heel veel luchtvaartvoorvallen onderzocht met als doel te leren van fouten en hiermee de veiligheid te verbeteren. Het lerend vermogen in veiligheid is iets waar ik graag een bijdrage aan wil leveren. Ook het ‘menselijk’ handelen in relatie tot veiligheid vind ik fascinerend. Waarom doen mensen bepaalde dingen en andere juist niet?’

Wel een enorme overstap, van luchtvaart naar entertainment.
‘De entertainmentwereld vertoont ontzettend veel gelijkenissen met de luchtvaart. Op het eerste gezicht lijken het twee totaal verschillende domeinen. In de luchtvaart komt veiligheid op de eerste plaats. In de entertainmentwereld is het Rock ’n Roll. Maar wie beter kijkt ziet opvallend veel parallellen tussen beide werelden. Beide sectoren hebben een sterk internationaal karakter en opereren in een complex speelveld van talloze stakeholders. En het draait in beide werelden om strak georganiseerde processen waarbij timing, vertrouwen en samenwerking cruciaal zijn.
In de luchtvaart staat de piloot centraal: degene die het vliegtuig bestuurt, richting geeft en verantwoordelijkheid draagt voor een veilige en succesvolle reis. In de entertainmentwereld vervult de artiest een vergelijkbare rol. Hij of zij bepaalt het ritme, de koers en de beleving, terwijl achter de schermen een groot team meewerkt om alles soepel te laten verlopen.
De passagiers zijn te vergelijken met de fans. Ze stappen in met een verwachting, een ticket en een duidelijke bestemming voor ogen. Ze willen veilig aankomen, maar vooral ook een ervaring beleven die klopt, inspireert en bijblijft. En net als in de luchtvaart geldt: als alles goed gaat, valt het nauwelijks op. Maar als het misgaat, gaat het vaak direct goed mis – zichtbaar, voelbaar en met grote impact.
Juist daarom draait het in beide werelden om voorbereiding, vakmanschap en vertrouwen. Om mensen mee te nemen op een reis, letterlijk of figuurlijk, en ze gezamenlijk veilig en onvergetelijk op hun bestemming brengen.’

Wat doet een Health & Safety Manager bij Ziggo Dome?
‘In het kort heb ik een centrale rol in het waarborgen van de veiligheid, gezondheid en het welzijn van bezoekers, medewerkers en partners. De Ziggo Dome is een commerciële partij. Dat geeft ruimte om te innoveren, ook als het om veiligheid gaat, en ideeën te vertalen naar de praktijk. Het hoeft bij ons niet over 86 schijven, zoals bij veel grote organisaties wel het geval is. Naast mijn dagelijkse rol ben ik onderdeel van het crisismanagementteam tijdens een show.
Wij hebben een heel mooi product en ik haal veel energie uit mijn werk. Wat er gebeurt in de zaal is werelds, heel vet om te zien. Vooral de combinatie met bezoekers die blij binnenkomen om hun artiest te zien, is erg leuk. Ondertussen krijg ik zelf alles te zien, in die zin draagt mijn werk bij aan mijn ontspanning. De vraag welke artiest de meeste indruk heeft gemaakt, krijg ik vaak. Omdat ik zoveel zie, kijk ik er anders naar dan een bezoeker: neemt een artiest zijn fans serieus? En hoe is de interactie met het publiek? Een artiest komt hopelijk op tijd binnen. Vijf minuten te laat: prima. Maar een uur te laat vind ik asociaal. En hoe lang spelen ze dan? Sommigen verdwijnen na een uurtje, anderen maken er echt een goede show van.’

Maar dan toch: welke artiesten zijn je bijgebleven?
‘Allereerst The Swedish House Mafia. De meeste shows kennen een langzame opbouw richting een climax en bouwen dan weer af. Bij The Swedish House Mafia duurde die opbouw dertig seconden en daarna stond de hele Ziggo in de fik. Twee uur lang. Daar zat zóveel energie op, dat de mensen die naar huis reden nog urenlang moesten afkoelen.
Ook Justin Timberlake vond ik fantastisch. De man is een legende, hij kan alles: dansen, zingen, acteren, wat niet? En hij heeft een goede kop. Hij had een lange show, maakte contact met het publiek, ook al zie je niets in de zaal door de sterke lampen. Hij is echt een performer.
Maar ook sommige old legends die we krijgen vind ik heel goed. Ik denk aan Diana Ross. Supersimpel op het podium. Ze pakt de microfoon en beweegt verder niet, maar er komt een stem uit, niet normaal.’

Welke capaciteiten heb je als veiligheidskundige nodig, denk je?
‘Het is belangrijk dat je je goed kunt inleven in de praktijk. Als je alleen theorie toepast, dan draag je niets bij aan veiligheid en motiveer je collega’s niet om veiliger te werken. Op papier kan het heel veilig zijn op de werkvloer. Maar als daar volgens niets gebeurt van wat er op papier staat, is het alleen leuk voor de bühne.  
Je moet je sociale skills ontwikkelen om met mensen in alle lagen van de organisatie in gesprek te kunnen over veiligheid. Je kunt dat best leren. Veiligheidskundigen zaten vroeger vooral in een kantoortje ‘iets met veiligheid’ te doen. Maar de wereld verandert, mijn neefjes en nichtjes van 12 en 13 hebben al presentatievaardigheden en kunnen al zo goed kletsen. Heb je daar moeite mee? Ga ’s op een teamsport!
Daarnaast moet je open staan voor andere inzichten; je streeft een doel na, namelijk veiligheid, en niet je eigen mening. In de entertainmentwereld is er veel contact met andere partijen, zoals AFAS Live, MOJO Concerts en de Johan Cruyff Arena. En ik heb veel contact met collega’s in het buitenland, we spreken elkaar zeker maandelijks. We kijken in elkaars keuken en wisselen ideeën uit. Dat maakt het werk superinteressant.’

 Aan welke vaardigheid heb jij zelf het meeste gehad?
‘Tijdens mijn rol als luchtvaartincidentonderzoeker heb ik het meeste geleerd. Je moet altijd teruggaan naar de feiten en die kunnen onderscheiden van aannames, en op basis van de feiten keuzes maken of advies geven. Tijdens een crisis sta je onder grote tijdsdruk met veel stakeholders en belangen. Ondanks deze druk moet je toch altijd de tijd nemen om goed in beeld te krijgen wat er precies aan de hand is, anders is je vertrekpunt fout en wordt de crisis groter. Door onderzoek kom je altijd verder. Al heb je maar een heel klein haakje, dat is de aanleiding om weer verder te onderzoeken tot je alle puzzelstukjes op tafel hebt liggen. Ineens heb je dan het hele verhaal.
Ook belangrijk: blijf leergierig, ga door totdat je snapt waarom iets is zoals het is. Ik ben nieuwsgierig van aard, ik wil snappen hoe het zit en stel graag kritische vragen. Met de antwoorden vul ik mijn rugzakje om later op terug te vallen. Dat maakt me deskundig en onafhankelijk. Een volgende keer kan ik iets zelf misschien ook.’

Welke aanbevelingen heb je vanuit jouw werk voor vakgenoten?
‘We leven in een heel snelle wereld. Je hebt steeds minder tijd voor beslissingen. Maar laat je niet verleiden tot het doen van aannames. Daarvandaan is er geen weg terug, je verliest je geloofwaardigheid erdoor. Als je verhaal klopt, is er geen speld tussen te krijgen. Dus wees kritisch, onafhankelijk en feitelijk. Al het andere doet er niet toe. Blijf rustig waar anderen even het overzicht niet meer hebben.’  

Hoe kijk jij naar ‘de toestand in de wereld’ vanuit jouw vakgebied?
‘Met mijn professionele bril op vind ik het zorgelijk dat nieuwsprogramma’s kiezen voor snel publiceren boven het eerst verzamelen van feiten.  
Verder: zorgelijk is een te zwaar woord, maar in de evenementenindustrie zie je dat mensen minder geduld hebben. Ze verwachten veel voor hun geld, en dat snap ik ook, want een kaartje is duur en mensen hebben recht op goede service. Het escalatiemoment is daardoor wel sneller aanwezig.
Op ander vlak: waar veel mensen bij elkaar komen, kun je een doelwit zijn, en is er per definitie een hoog risico. We staan in nauw contact met alle verantwoordelijke overheidsdiensten om te anticiperen op informatie. Maar nul risico bestaat nergens, ook bij ons niet.’

Wat is eigenlijk je stokpaard, Emile?
‘Ik heb eigenlijk niet een specifiek stokpaardje. Maar waar ik altijd trots op ben, is een grote bijdrage leveren zonder zelf in de spotlights of op de voorgrond te staan. Wat bij ons backstage gebeurt, vertellen we niet. Maar er is heel veel gaande om ons product aan te zetten. Er zitten veel systemen achter en een enorm team. Er is veel geoefend en voorbereid met veel stakeholders om ons product te kunnen leveren. Bij ons moeten binnen 24 uur 45 trailers vol met spullen worden opgebouwd en afgebouwd door driehonderd man, met een show ertussenin waar in totaal vier- tot zeshonderd mensen aan werken – van schoonmaak tot beveiliging en barpersoneel. Dat is weer net als bij een vliegtuig. Er gebeurt zóveel om een machine te laten vliegen, waar passagiers geen idee van hebben. Dat het werkt, is magisch.’

Foto: Julie Blik